Przepis na żurek Wielkanocny: tradycyjny i prosty

Jeśli marzysz o aromatycznym żurku jak z rodzinnego domu, ten przepis poprowadzi Cię krok po kroku. Przygotujesz tradycyjny żurek wielkanocny na zakwasie żytnim, pełen wędzonki, białej kiełbasy i jajek. Zupa wyjdzie sycąca, rozgrzewająca i idealna nie tylko na święta.

Składniki

• 1,5 litra wody
• 400 g wędzonych kości wieprzowych lub żeberek
• 150 g wędzonego boczku surowego
• 300 g białej kiełbasy surowej (4–5 sztuk średniej wielkości)
• 200 g kiełbasy wiejskiej wędzonej
• 500 ml zakwasu na żurek z mąki żytniej (dobrze wymieszanego)
• 3 średnie ziemniaki
• 2 marchewki
• 1 pietruszka (korzeń)
• 1/4 selera
• 1 por (biała część)
• 2 liście laurowe
• 5 ziaren ziela angielskiego
• 8 ziaren czarnego pieprzu
• 2 ząbki czosnku do wywaru
• 2–3 dodatkowe ząbki czosnku do doprawienia zupy
• 1 łyżka majeranku suszonego
• 1/2 łyżeczki kminku mielonego lub w ziarnach (opcjonalnie)
• 2–3 łyżki chrzanu tartego (opcjonalnie, do wersji ostrzejszej)
• 150 ml śmietanki 18% do zup
• 1 łyżka oleju lub smalcu do podsmażenia boczku
• sól i świeżo mielony pieprz do smaku
• 4–6 jajek kurzych (po jednym na porcję) ugotowanych na twardo
• opcjonalnie kilka jajek przepiórczych do podania
• świeży chleb żytni lub małe bochenki chlebowe do podania

Składniki wystarczą na około 6 porcji pożywnego żurku wielkanocnego, który bez trudu nakarmii całą rodzinę podczas świątecznego śniadania lub obiadu.

Sposób wykonania

1. Przygotuj warzywa na wywar. Marchewki, pietruszkę, selera i pora obierz lub oczyść. Pokrój na duże kawałki, aby łatwo je później wyjąć. Ząbki czosnku przeznaczone do wywaru lekko zgnieć nożem, nie musisz ich obierać bardzo dokładnie.
2. Ugotuj wywar mięsno–warzywny. Do dużego garnka wlej 1,5 litra zimnej wody. Dodaj wędzone kości wieprzowe lub żeberka oraz przygotowane warzywa. Dorzuć liście laurowe, ziele angielskie i całe ziarna pieprzu. Powoli doprowadź do wrzenia, zbierając z wierzchu szumowiny, aby wywar był klarowny. Gotuj na małym ogniu około 60 minut, aż mięso będzie miękkie, a bulion nabierze intensywnego aromatu wędzonki.
3. Przygotuj boczek i kiełbasy. W czasie gdy wywar się gotuje, boczek pokrój w drobną kostkę. Kiełbasę wiejską wędzoną pokrój w półplasterki lub ćwiartki plasterków. Białą kiełbasę pozostaw w całości na tym etapie.
4. Podsmaż boczek i kiełbasę. Na patelni rozgrzej łyżkę oleju lub niewielką ilość smalcu. Wrzuć pokrojony boczek i smaż na średnim ogniu, aż się delikatnie wytopi i lekko zrumieni. Dodaj pokrojoną kiełbasę wędzoną i smaż jeszcze kilka minut, aby się lekko przypiekła i nabrała głębszego smaku. Taki sposób przygotowania sprawi, że żurek będzie bardziej aromatyczny i wyrazisty.
5. Dodaj białą kiełbasę do wywaru. Po około 30 minutach gotowania wywaru do garnka włóż surową białą kiełbasę w całości. Gotuj ją razem z kośćmi i warzywami mniej więcej 25–30 minut na bardzo małym ogniu. Dzięki temu kiełbasa pozostanie soczysta i odda smak do bulionu.
6. Ugotuj ziemniaki osobno. Ziemniaki obierz i pokrój w równą kostkę. Przełóż do oddzielnego garnka, zalej zimną, lekko osoloną wodą i gotuj, aż będą miękkie, ale się nie rozpadną. Ten sposób sprawia, że ziemniaki nie rozgotują się w kwaśnym wywarze i zachowają ładny kształt. Po ugotowaniu odcedź je i odstaw na bok.
7. Wyjmij składniki z wywaru. Gdy biała kiełbasa będzie ugotowana, ostrożnie wyjmij ją z garnka. Wyjmij również kości oraz warzywa z bulionu. Warzywa możesz wyrzucić albo wykorzystać np. do sałatki jarzynowej. Kości oddziel od mięsa, które możesz dodać z powrotem do zupy. Białą kiełbasę po lekkim przestudzeniu pokrój w grube plasterki lub kawałki wygodne do jedzenia łyżką.
8. Połącz wywar z podsmażonym mięsem. Do czystego, przecedzonego wywaru dodaj podsmażony boczek i wędzoną kiełbasę razem z wytopionym tłuszczem z patelni. Dorzuć pokrojoną białą kiełbasę. Ponownie zagotuj całość na małym ogniu, aby smaki się połączyły.
9. Wlej zakwas na żurek. Zakwas dokładnie wymieszaj w butelce lub słoiku, aby mąka żytnia nie pozostała na dnie. Zmniejsz ogień pod garnkiem z wywarem. Wlewaj zakwas cienkim strumieniem, ciągle mieszając zupę, aby nie powstały grudki. Na początek możesz wlać około 400 ml i spróbować. Jeśli lubisz bardziej kwaśny żurek, dolej pozostałą część zakwasu. Gotuj wszystko jeszcze 10–15 minut na bardzo małym ogniu.
10. Dopraw żurek przyprawami. Do garnka dodaj roztarty w dłoniach majeranek oraz kminek, jeśli go używasz. Czosnek przeznaczony do doprawienia obierz i przeciśnij przez praskę lub bardzo drobno posiekaj. Dodaj do zupy. Posól i dopraw świeżo mielonym pieprzem, próbując po każdej małej porcji przypraw, aby łatwo utrafić w swój smak. Możesz dodać 2–3 łyżki chrzanu, jeśli lubisz wyraźnie ostrzejszą i bardziej wyrazistą wersję wielkanocnego żurku.
11. Zagęść i zaokrągl smak śmietanką. Śmietankę przelej do kubka i zahartuj, aby się nie zwarzyła. Dodaj do niej kilka łyżek gorącego żurku, dokładnie wymieszaj, a następnie bardzo powoli wlewaj do garnka, cały czas mieszając zupę. Podgrzewaj jeszcze przez 3–4 minuty, ale już nie doprowadzaj do silnego wrzenia.
12. Dodaj ziemniaki. Na końcu wrzuć do garnka ugotowane wcześniej ziemniaki w kostce. Delikatnie wymieszaj, aby się nie rozpadły. Podgrzej całość przez chwilę, żeby ziemniaki nabrały smaku zupy.
13. Przygotuj jajka do podania. Jajka kurze ugotuj na twardo, jeśli nie zrobiłeś tego wcześniej. Obierz i przekrój na połówki lub ćwiartki. Jeśli chcesz efektowniejszą wersję, osobno ugotuj jajka przepiórcze. One fantastycznie prezentują się na talerzu, zwłaszcza w żurku serwowanym dzieciom lub w małych miseczkach.
14. Podawanie żurku. Gorący żurek nalewaj do głębokich talerzy lub miseczek. Do każdej porcji włóż po kilka kawałków kiełbasy, porcję ziemniaków i 1 jajko kurze w połówkach albo kilka jajek przepiórczych. Żurek możesz podawać z kromką świeżego chleba żytniego. Świetnym pomysłem jest serwowanie go w wydrążonym bochenku chleba, który wchłania aromatyczny wywar i sam staje się smaczną częścią dania.

Dodatkowe wskazówki i informacje

Żurek wielkanocny najlepiej smakuje na drugi dzień, gdy wszystkie składniki „przegryzą się” i połączą. Możesz ugotować go dzień lub dwa przed świętami, a następnie przechowywać w szczelnie zamkniętym garnku lub słoikach w lodówce do 3 dni. Podgrzewaj powoli na małym ogniu, nie doprowadzając do gwałtownego wrzenia, aby nie stracić delikatnego aromatu wędzonej kiełbasy i przypraw.

Jeśli chcesz, by zupa była nieco lżejsza, zmniejsz ilość boczku lub użyj chudszej wędzonki. Dla wersji bardziej treściwej możesz dodać więcej ziemniaków lub dorzucić odrobione mięsa z żeberek. Wariant z chrzanem sprawdzi się szczególnie podczas świątecznego śniadania, bo świetnie komponuje się z innymi wielkanocnymi potrawami, jak wędliny czy jajka faszerowane.

Żurek możesz też serwować na dwa sposoby:

• jako zupę z ziemniakami w środku,
• z gotowanymi ziemniakami podanymi osobno, polanymi masłem i posypanymi koperkiem.
• w chlebie – jako efektowne danie główne na uroczysty świąteczny stół.

Poniżej przykładowa orientacyjna wartość odżywcza jednej porcji żurku z kiełbasą i jajkiem (bez chleba):

Żurek wielkanocny na zakwasie żytnim z białą kiełbasą, wędzonym boczkiem i jajkiem to tradycyjna polska zupa serwowana zarówno na Wielkanoc, jak i w chłodniejsze dni w ciągu roku. Podany w chlebie, z jajkami przepiórczymi lub klasycznymi jajkami na twardo, zawsze robi wrażenie i szybko znika z talerzy.